به گونه کلی کارایی مفهومی نسبی می باشد و مقایسه بین عملکرد واقعی  و عملکرد ایده آل را نشان می‎دهد. کارایی اکثراً در سه حوزه مهندسی، مدیرت و اقتصاد مطرح می باشد. در اقتصاد مفهوم کارایی همان تخصیص بهینه منابع می باشد. هر سازمانی مجموعه ای از ورودی ها را برای تولید تعدادی خروجی اعم از کالا یا خدمات بهره گیری می کند. برای مثال شعب بانک ها به عنوان واحدهای مشابه ورودی هایی همچون نیروی انسانی، امکانات، فضا و… را به کار می گیرند تا خروجی هایی نظیر اندازه جذب سپرده ها، اندازه اعطای تسهیلات و اندازه ارائه خدمات را تولید کنند(فقیه نصیری وهمکاران، 1389، 174).

 

2-5- تاریخچه  تحلیل پوششی داده ها

در اندازه گیری کارایی  مستلزم، مقایسه ی ستاده ها و داده های آن واحد می باشد. در  ساده ترین حالت که تنها یک داده و یک ستاده هست کار ایی را م ی توان از تقسیم ستاده به داده به دست آورد.

 

داده / ستانده = کارایی

به عنوان مثال کار ایی یک کامپیوتر از تقسیم تعداد محاسبات به مقدار زمان به دست می آید که حاصل تعداد محاسبات در واحد زمان را نشان می دهد . اگر واحد تصمیم گیری دار ای داده ها و ستاده های چندگانه باشد و ارزش)قیمت( هر یک از داده هاو ستاده ها معلوم باشد،می توان از تقسیم مجموع حاصل ضرب مقدار ستاده ها دروزن های) قیمت یا ارزش( مربوطه به مجموع حاصل ضرب مقدار داده ها در وزن های مربوطه اندازه کارایی را محاسبه نمود.

) مجموع وزنی مقدار داده‎ها) / (مجموع وزنی مقدار ستاده ها = ( کارایی

 

در سال 1975 فارل[1] از یک روش ناپار امتریک بر ای تعیین اندازه کار ایی بهره گیری نمود. وی به جای تخمین تابع تولید با نظاره ی مقاد یر داده و ستاده واحدها ی تصمیم گیری یک تابع مرز ی که به شکل یک تابع خطی با قطعات غیرخطی بود، به عنوان مرز کار ایی تعریف نمود و این مرز را به عنوان معیار و ملاک کارایی واحده ای تصمیم گیری قرار داد .

مفهوم کار ایی که در DEA  مورد بهره گیری قرار می گیرد همان حاصل تقسیم مجموع وزنی مقدار ستاده ها به مجموع وزنی مقدار داده ها می باشد . در غالب موارد ی که قیمت یاارزش (وزن های) داده ها و ستاده ها مشخص نیست و یا داده ها و ستاده ها مقیاس های متفاوتی دارند از DEA بر ای تعیین اندازه کار ایی بهره گیری می گردد. در وزن های DEA  اختصاص داده شده به هر یک از داده ها و ستاده ها از طر یق حل یک مدل برنامه ریزی خطی به دست می آید. DEA  این وزن ها را طوری تعیین می کند که کار ایی واحد نسبت به سایر واحدها حداکثر گردد.

چارنز و کوپر و رودز[2] (1978 ) یک روش کاربرد ی را برا ی تعیین اندازه کار ایی یک مجموعه از واحدهای تصمیم گیری که دارای داده و ستاده چندگانه بودند، ارائه کردند که به تحلیل پوششی داده ها DEA معروف می باشد) (Charnes et al, 1978 این مدل که به نام معرفی کنندگان آن (CCR) نامگذاری گردید فرض بازده به مقیاس ثابت روش سنجش کار ایی فارل را به حالت چند داده و چند ستاده تعمیم داد.

بنکر، چارنز و کوپر [3] (1984) مفاهیم و مدل های DEA را توسعه دادند و مدل (BCC) رابرای تعیین اندازه کارایی بدون فرض ثابت بودن بازده به مقیاس ارائه کردن 1984 Banker et al1984 ) ) چارنز و همکاران (1985) مدل جمعی [4] را به عنوان یکی د یگر از مدل های DEA معرفی نمود ند که همزمان کاهش ورودی و افزا یش خروجی­ها را مد نظر قرار می دهد.

تحلیل پوششی داده ها با معرفی گروه مرجع یا الگو برای هریک از مشاهدات غیرکارا ، تحلیل منابع غیرکارای این واحدهای تصمیم گیری را ممکن می سازد .محدودیت در رتبه بندی واحدهای کارا حوزه ی دیگری از مباحث اندیشمندان در تحلیل پوششی داده ها را به خود اختصاص داده می باشد که سه راهکار عمده ی ارائه شده برای رتبه بندی واحد های کارا با عناوین اندرسون و پیترسون، ماتریس کارایی متقاطع و مدل تحلیل سلسله مراتبی داده ها کاربرد بیشتری را داشته اند .

[1] -Farrell

[2]– Charnes & Cooper & Rhodes (CCR)

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

[3] -Banker & Charnes & Cooper (BCC)

[4] – Additive model

 متن فوق بخش هایی از این پایان نامه بود

لینک متن کامل این پایان نامه با فرمت ورد