شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

کارایی مقیاس، بیانگر نسبت کارایی فعلی یک واحد به کارایی در مقیاس بهینه آن واحد تولیدی می باشد. به بیانی دیگر کارایی مقیاس، بیانگر تولید در مقیاس بهینه یک واحد تولیدی می باشد. (فلاح، 1386)

تاکنون تعاریف متنوعی از کارایی ارایه شده می باشد. مفهوم کارایی در اقتصاد، تخصیص مطلوب منابع می باشد. اما از نظر اهداف کاربردی، تعاریف گوناگونی اظهار شده می باشد. به گونه کلی کارایی، معرف نسبت ستانده ها به نهاده ها در مقایسه با یک استاندارد مشخص می باشد .

از این رو تشخیص کارایی، منوط به تعریف و مقایسه با یک واحد مطلوب استاندارد می باشد. مبنای چنین حد مطلوبی می تواند با روش های مختلفی تعیین و مشخص گردد.

 

5- روش تحلیل پوشش داده ها :-2-2

روش تحلیل پوشش داده ها (DEA) که رویکرد ناپارامتریک برآورد توابع مرزی می باشد برای اولین بار توسط چارنز، کوبر و رودز (1987) معرفی گردید. این محققین مفاهیم پیشنهادی فارل را رواج دادند و از آن پس در مقالات زیادی این روش به کار گرفته گردید. در این روش بدون در نظر گرفتن شکل تبعی خاصی برای توابع، از برنامه ریزی خطی (LP) و در نظر گرفتن نهاده ها و ستانده های بسیار متفاوت بهره گیری شده می باشد و اقدام به یک سری بهینه یابی می گردد و مقدار کارایی واحدهای مورد مطالعه تحت دو فرض بازدهی ثابت و متغیر به مقیاس تعیین می گردد. در روش DEA شکل های متفاوتی مانند شکل نسبی، شکل فزاینده و شکل پوششی (یا فراگیر) هست که در هرکدام از اینها در تعیین کارایی واحدهای مورد مطالعه به روش خاصی اقدام می گردد. به این مقصود از روش های مختلفی مانند یک مرحله ای، دو مرحله ای و چند مرحله ای بهره گیری می گردد.

دو مدل بسیار اساسی در روش DEA هست که به مدل های CCR و BCC معروف هستند که به ترتیب معرفی می شوند. اگر فرض گردد که شرکتی با بهره گیری از m نهاده مقدار r ستانده را تولید کنند در این حالت اندازه کارایی فنی یک شرکت منفرد با نام DMU به تبیین زیر می باشد:

(فرمول 2-10)

در این مدل که با فرض بازدی ثابت به مقیاس (CRS) و با در نظر داشتن نهاده ها طراحی شده می باشد،  λیک بردارN*1 شامل اعداد ثابت می باشد که وزنهای مجموعه مرجع را برای شرکت ناکارا نشان می دهد. مقادیر اسکالر به دست آمده برای  θکارایی بنگاه ها خواهد بود که شرط 1≥ θ را تامین می کند. مدل برنامه ریزی خطی فوق بایستی  Nبار و هر بار برای یکی از شرکت ها حل گردد و در نتیجه اندازه کارایی برای هر شرکت به دست می آید. اگر 1=  θباشد به این معنی می باشد که شرکت مورد نظر روی مرز تولید یکسان (تولید مرزی) بوده و بنا به نظریه فارل دارایی کارایی صد در صد می باشد. اما فرض بازدهی ثابت به مقیاس زمانی مناسب می باشد که همه بنگاه ها در مقیاس بهینه اقدام نمایند (در قسمت منحنی هزینه متوسط بلند مدت) اما مسایل متفاوتی نظیر اثرات رقابتی محدودیت ها کارکردهای ضعیف مدیریتی و نظیر اینها باعث می گردد که بنگاه ها در مقیاس بهینه فعالیت نکنند از این رو بانکر چانز و کوپر (BBC-1984) مدل قبلی CCR را به گونه ای بسط دادند که بازدهی متغیر به مقیاس (VRS) را نیز در نظر بگیرد. می توان مدل BCC را با افزودن یک قید تحدب به شکل   N’I λ=1به جای  λ≥0به دست آورد. برای محاسبه کارایی مقیاس یک شرکت بایستی از هر دو مدل CRS (هدف بلند مدت) و VRS (هدف کوتاه مدت) بهره گیری نمود و با تقسیم کارایی بدست آمده از حالت CCR برحالت BCC کارایی مقیاس شرکت مورد نظر به دست می آید. مهمترین ایراد روش DEA در نظر نگرفتن عوامل تصادفی می باشد. (حقیقت و نصیری، 1382)

متن فوق بخش هایی از این پایان نامه بود

لینک متن کامل این پایان نامه با فرمت ورد